Mesai Saatleri : Pazar hariç, 09:30 - 19:30 arasıdır
  İletişim : 0 242 318 00 81 - 0 542 284 36 22

Boşanma ve Çocuk Üzerindeki Etkisi

Hispanic girl with hostile parents

Boşanma, birlikte yaşama koşulları ve imkanını yitirmiş ailelerin tercih ettikleri bir durumdur. Boşanma ile beraber rahat hissedilen ve öngörülebilir olan ne varsa son bulur. Eşler açısından bakıldığında iki yetişkin olarak bir arada yaşamayı becerememedir. Boşanma çocuk için ise,  bildiği her şeyin değişmesi demektir. Çocuk için doğal olanı anne baba ile büyümek, bireysel ve sosyal gelişim sürecini destekleyecek sağlıklı ortamlar sunan yetişkinlerle bir arada olmaktır. Ne yazık ki bazen işler tahmin edildiği gibi yürümez. Boşanma kaçınılmazdır ve eşler kadar bu durumdan en etkilenenlerden biri de çocuktur.

Boşanmaya karar veren çiftlerin düştüğü en büyük yanılgılardan biri durumu çocuktan gizlemeye çalışmaktır. Çocuklar duygu okuyucularıdır. Yapılan araştırmalar yüz okuma becerisinin çocuklarda yetişkinlerin iki katı olduğunu ispatlar yöndedir. Bu nedenle ters bakışların anlamını, kapalı kapılar ardında yapılan kavga ve tartışmaları, ilgisiz tavırları bilirler. Ev atmosferinin gerilimle yüklü olduğunu fark ederler.  Çocuklar evde esen duyguların en gözlemci takipçileridir.

Peki boşanma kaçınılmaz ise çocuğa nasıl anlatılmalı, bu yaşanan durumun üstesinden gelmek için nelere dikkat edilmeli veya en az olumsuzlukla atlatılması için neler, ne şekilde konuşulmalıdır?

Boşanma kararını çocuğa bildirmek en zorlu görevlerdendir. İlk başta duyduğunuz sıkıntı, içinizdeki boğucu his konuşmayı yaptıktan sonra yerini rahatlama duygusuna bırakacaktır. Çocuğunuza durumu anlatırken, anlatma şekliniz, sözleriniz, ses tonunuz, vurgularınız, konuşmanın zamanlaması daha sonra olacaklar için bir hazırlık sağlayacaktır. Çocuğun aldığı bilgiyi sindirebilmesi için zamana ihtiyacı vardır.

Boşanma Haberini Verirken Nelere Dikkat Etmek Gerekir?

  • Emin olana kadar bekleyin. Boşanmaya kesin karar verdiğiniz anda çocuğunuza söyleyin. Karar vermediğiniz halde bir fikir yoklaması için çocuğun olaya tepkisini ölçmek amacıyla soru sormayın. Bu çocuğunuzun aklını ve duygularını karıştırır ve kaygı duymasına neden olur. Çocuklar “belki” “olabilir” gibi açıklamaları anlamakta zorlanır.
  • Boşanma haberini anne-baba olarak birlikte verin. Anne baba bu hayat değişimini birlikte çocuğa açıklamalıdır. Anlaşılır, net, yaşına uygun açıklamalar çocukların ilk şoku atlatmasında yararlı olur. Eğer taraflardan biri bu açıklamayı yapmada çekinceli ise veya kızgın ve boşanmaya isteksiz ise, kararlı olan ebeveyn çocuğa durumu anlatmalıdır. Belirsizlik çocuk için iyi değildir. Kararı açıklayan ebeveyn zor bir görevi üstlenir. Bu sebeple diğer ebeveynin çocukla karşılaştığında söyleyenin bilgilerini destekleyen tutarlı bilgiler vermesi önemlidir. Ne yazık ki, boşanma sırasındaki eşler arasındaki kızgınlık, öfke duyguları çocukların duygularının ve ihtiyaçlarının önüne geçebilmektedir. Bu konuda dikkatli olunması gereklidir.
  • Uygun zamanı seçin. Haberin kendisi, konuşma zamanı ve yerinden daha büyük etki yaratacaktır, yine de uykudan önce, okula giderken, basket veya jimnastik kursundan önce vb durumlarda açıklama zamanı için doğru zamanlamalar değildir. Uygun olan zaman, hafta sonu veya okulun tatil olduğu bir gündür. Konu açılmadan önce eğlenceli bir gün planlanmasında fayda vardır.
  • Açıklamayı yapın. Bütün çocuklar ben merkezcidir. Açıklamayı yaptığınızda çocuğunuzun aklına gelecek ilk soru ”şimdi ben ne olacağım, bana kim bakacak? Ben iyi olacak mıyım? ” sorusudur. Bu nedenle açıklamalarınız güven telkini içermelidir.
  • Sorularına yaşına uygun, kısa, anlamlı ve tutarlı cevaplar verin. Anlatımda sade olun ve neler olduğunu olumsuz cümle ve kelimeler kullanmadan ifade edin. “Baban ile artık birbirimizi sevmiyoruz, anne şöyle, baban böyle” …ifadeleri çocuğun kırgınlığını ve kızgınlığını artırır. Onun yerine yetişkinlerin duygularının farklılaşabileceğini dile getirebilir, basit anlatımla anlamasına yardımcı olabilirsiniz.
  • Fazla ayrıntılı konuşmaktan ve açıklamayı uzatmaktan kaçının. Çocuğunuz açıklamalarınızın sağlamlığını ve kararlılığını sonra değerlendirmek isteyecektir. Ona, yanında olduğunuz, ona bakacağınız ve güvende olduğu mesajını verin.

Aile birliğinin bozulması hem anne hem baba hem de çocuk için başlangıçta ciddi bir kaygı ve stres kaynağıdır. Yeni bir hayat planı belirlenmiştir ve özellikle çocuk bu durumu anlamaya çalışmada zorlanacaktır. Bu konuda anne babanın kendi psikolojik durumunun ve değişimlerinin farkında olması ve kontrol edebilir olması şarttır. Gerektiğinde bir psikolojik destek almak yerinde ve doğru atılmış bir adım olacaktır. Sizin duygu durumunuzun sağlıklı olması çocuğunuzun duygu durumunun sağlıklı olması demektir.

Boşanma sonrası çocuğun bu durumla başa çıkabilmesi, ilerleyen süreçte anne baba iletişim ve ilişki biçimi, anne ve babaların dikkat etmesi gereken konulardır.

Pedagog Ş. Nur Kurtuluş Kahyalar

Kaynakça:

Yavuzer, Haluk.  Anne Baba Çocuk Kitabı.

Braun, Betsy. Neyi Nasıl Söylemeli Kitabı.

facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Konu hakkında soru yada yorumlarınızı bizimle ve arkadaşlarınızla paylaşabilirsiniz